Czy w miejscu pracy mogą być kamery z dźwiękiem?

Monitoring z dźwiękiem w miejscu pracy budzi poważne wątpliwości prawne i etyczne. W Polsce przepisy jasno określają, czy w miejscu pracy mogą być zainstalowane kamery rejestrujące dźwięk. W tym artykule przedstawiamy aktualny stan prawny, wyjaśniając, jakie są obowiązki pracodawcy oraz jakie prawa mają pracownicy w kontekście monitoringu z dźwiękiem.

Monitoring z dźwiękiem w miejscu pracy – regulacje prawne

Obowiązujące w Polsce przepisy nie dopuszczają legalności monitoringu z dźwiękiem w miejscu pracy. Kodeks pracy w artykule 22² stanowczo wskazuje, że stosowanie monitoringu w pracy jest możliwe wyłącznie w formie rejestracji obrazu, a nie dźwięku [1][3][5][6]. Oznacza to, że wykorzystywanie kamer nagrywających zarówno obraz, jak i dźwięk, jest w większości przypadków prawnie zabronione [1].

Monitoring audio może być uznany za naruszenie prywatności pracowników oraz za naruszenie przepisów dotyczących ochrony danych osobowych [3]. Wyjątki od tej zasady są niezwykle rzadkie i dotyczą jedynie sytuacji ściśle określonych przez prawo[5][6].

Obowiązki pracodawcy dotyczące monitoringu

Pracodawca musi spełnić szczególne warunki przy wprowadzaniu monitoringu wizyjnego w miejscu pracy. Zgodnie z Kodeksem pracy monitoring może być stosowany wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa pracowników, ochrony mienia pracodawcy, kontroli produkcji lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę [1][3][5].

Pracodawca jest obowiązany poinformować pracowników o wprowadzeniu monitoringu najpóźniej na dwa tygodnie przed jego uruchomieniem. Pracownicy muszą wiedzieć, że są objęci nagrywaniem obrazu, lecz nie mogą być nagrywani z dźwiękiem. Zgoda zatrudnionych na rejestrowanie dźwięku nie zmienia stanu prawnego – taka praktyka pozostaje niedozwolona [5][6].

Konsekwencje nielegalnego stosowania monitoringu z dźwiękiem

Instalacja kamer z funkcją nagrywania dźwięku w miejscu pracy jest naruszeniem praw pracowniczych i może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej lub karnej pracodawcy [3][5]. Gromadzenie dźwięku bez wyraźnej podstawy prawnej stanowi naruszenie zasad ochrony danych osobowych oraz prawa do prywatności [6].

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, organy nadzoru mogą nałożyć karę na pracodawcę lub nakazać zaprzestanie takiej praktyki [3]. Pracownicy mogą również dochodzić swych praw na drodze sądowej.

Prawa pracowników wobec monitoringu w pracy

Zatrudnieni mają prawo do informacji o zakresie, celu i sposobie stosowania monitoringu obrazu w pracy, lecz nie powinni być w żaden sposób nagrywani z dźwiękiem [1][3][5]. Wszelkie przejawy naruszania tych uprawnień pracowniczych mogą być zgłaszane do Państwowej Inspekcji Pracy lub Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych [6].

Pracownik może zwrócić się do pracodawcy o zaprzestanie nagrywania dźwięku, a w przypadku odmowy – złożyć skargę do odpowiedniego organu [3]. Ochrona prywatności i danych osobowych jest podstawowym obowiązkiem spoczywającym na pracodawcy [1].

Podsumowanie – czy w miejscu pracy mogą być kamery z dźwiękiem?

W świetle aktualnych przepisów monitoring z dźwiękiem w miejscu pracy jest niedopuszczalny [1][3][5][6]. Pracodawca może stosować wyłącznie kamery rejestrujące obraz i to wyłącznie w zgodzie z jasno określonymi przesłankami. Rejestracja dźwięku stanowi naruszenie prawa oraz prywatności zatrudnionych. Pracownicy mają pełne prawo oczekiwać poszanowania swojej prywatności i zgłaszać wszelkie nadużycia do odpowiednich instytucji.

Źródła:

• [1] Kodeks pracy (art. 22²)
• [3] Urząd Ochrony Danych Osobowych – Monitoring wizyjny w miejscu pracy
• [5] Państwowa Inspekcja Pracy – Monitoring w zakładzie pracy
• [6] Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – Monitoring pracowniczy