Obowiązek meldunkowy obejmuje każdą osobę przebywającą w Polsce powyżej 30 dni, niezależnie od obywatelstwa, a jego realizacja wynika z potwierdzenia miejsca pobytu, a nie przyznania prawa do lokalu [2][3]. Właściciele, najemcy i określone osoby mogą formalnie zameldować siebie lub innych przy spełnieniu kilku warunków określonych przepisami [1][3].
Kto może zameldować w mieszkaniu?
Prawa do zameldowania mają przede wszystkim właściciele nieruchomości – ich uprawnienia są najszersze, pozwalają na meldowanie siebie i innych, bez ograniczenia krewnych czy rodzinnych powiązań [1][3]. Najemcy mogą zameldować siebie, natomiast aby zameldować inną osobę, muszą posiadać pisemną zgodę właściciela lokalu [1][3]. Wyjątkowo, pełnomocnik może wystąpić w imieniu właściciela, gdy przedstawia stosowne pełnomocnictwo w formie pisemnej [1][3]. Dodatkowo, urzędnik może dokonać zameldowania na drodze postępowania administracyjnego, gdy zachodzą określone przesłanki prawne [1][3].
Rodzice, opiekunowie faktyczni lub prawni odpowiadają za zameldowanie osób do 18. roku życia oraz osób, które są całkowicie pozbawione zdolności do czynności prawnych [2][8].
Podstawowe warunki zameldowania
Osoba chcąca zameldować siebie lub inną osobę musi wykazać się tytułem prawnym do lokalu; potwierdzeniem może być akt własności, umowa najmu, wypis z księgi wieczystej lub inny dokument potwierdzający prawo przebywania w danym mieszkaniu [3][5][6]. Istotnym wymogiem jest faktyczne zamieszkiwanie pod adresem, którego zameldowanie dotyczy – sama możliwość zameldowania, bez realnego pobytu, nie jest zgodna z prawem [3]. Osoba meldowana musi wyrazić zgodę na dokonanie czynności zameldowania [4].
Procedura zameldowania – krok po kroku
Procedurę zameldowania można zrealizować na trzy sposoby – osobiście w urzędzie gminy lub miasta, online poprzez system Profil Zaufany lub za pośrednictwem pełnomocnika [4]. Bez względu na wybraną metodę zameldowanie jest bezpłatne [4].
Do zameldowania niezbędne są:
- Dokumenty potwierdzające tytuł prawny do lokalu (np. akt własności, umowa najmu) [5][6]
- W przypadku osoby meldowanej niebędącej właścicielem lub najemcą – potwierdzenie podpisem na formularzu przez osobę uprawnioną [7]
- Dla dzieci – akt urodzenia i dokument tożsamości rodziców [2]
- Dla działań przez pełnomocnika lub opiekuna – pełnomocnictwo lub orzeczenie sądu [6]
Czas trwania i szczególne przypadki
Osoby będące obywatelami Unii Europejskiej mają obowiązek zameldowania w ciągu 30 dni od przybycia [3]. Obcokrajowcy spoza UE muszą dopełnić formalności meldunkowych najpóźniej w ciągu 4 dni od przyjazdu, o ile zamierzają pozostać co najmniej 30 dni [3]. Zameldowanie na czas określony przysługuje osobie posiadającej umowę najmu lub inny tytuł terminowy, a czas meldunku odpowiada okresowi obowiązywania tego dokumentu [7]. W przypadku dzieci do 13 lat i osób całkowicie ubezwłasnowolnionych zameldowania dokonują rodzice lub opiekunowie prawni [8].
Zmiany w przepisach meldunkowych
Przepisy uległy istotnym zmianom po 2012 roku – obecnie nie jest wymagana formalna zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na zameldowanie osoby trzeciej [5]. Oznacza to, że posiadając odpowiedni tytuł prawny do lokalu oraz spełniając wymogi stałego zamieszkania i zgody osoby meldowanej, proces zameldowania jest zdecydowanie mniej sformalizowany niż przed 2012 rokiem [5].
Znaczenie zameldowania a prawo do lokalu
Warto podkreślić, że sam fakt zameldowania nie ustanawia żadnych uprawnień do lokalu. Jest to wyłącznie potwierdzenie miejsca stałego lub czasowego pobytu osoby zgłoszonej pod określonym adresem [2]. Nie stanowi to podstawy do korzystania z lokalu bez ważnego tytułu prawnego ani nie daje ochrony przed eksmisją w przypadku braku zgody właściciela na dalszy pobyt [2].
Podsumowanie
Możliwość zameldowania w mieszkaniu opiera się zawsze na legitymowaniu się tytułem prawnym do lokalu, spełnianiu wymogu faktycznego zamieszkiwania oraz uzyskaniu zgody osoby zameldowanej. Kluczowe uprawnienia posiada właściciel, a najemca może meldować innych wyłącznie przy zgodzie właściciela. Zameldowanie odbywa się nieodpłatnie w urzędzie lub online i ma charakter wyłącznie ewidencyjny, nie wpływa na prawo własności czy inne uprawnienia do nieruchomości. W przypadku dzieci lub osób bez zdolności do czynności prawnych obowiązek ten realizują rodzice bądź opiekunowie. Przepisy zostały uproszczone po 2012 roku, eliminując wymóg zgody współwłaścicieli na meldowanie osób trzecich. Terminowość i kompletność dokumentów są niezbędne do skutecznego przeprowadzenia procedury meldunkowej.
Źródła:
- https://www.newhouse.co/co-jest-potrzebne-do-zameldowania/
- https://domonieruchomosci.com/kto-moze-zameldowac-osobe-w-domu/
- https://www.krp-ks.pl/obowiazek-meldunkowy-jak-zameldowac-kogos-w-mieszkaniu/
- https://m4expert.com/kto-moze-zameldowac-osobe-w-domu/
- https://legalhelp.pl/blog/zameldowanie-osoby-bez-zgody-wspolwlasciciela-co-mowi-prawo
- https://www.gov.pl/web/gov/zamelduj-sie-na-pobyt-staly-lub-czasowy-dluzszy-niz-3-miesiace
- https://mieszkanicznik.org.pl/baza-wiedzy/prawo-i-podatki/zameldowanie-najemcy-w-mieszkaniu/
- https://www.gov.pl/web/gov/obowiazek-meldunkowy
Korepetycje z życia to portal edukacyjny poświęcony praktycznej wiedzy, której nie znajdziesz w podręcznikach szkolnych. Publikujemy konkretne poradniki z zakresu prawa, kariery, finansów, psychologii i biznesu – wszystko po to, żeby dorosłe życie stało się mniej skomplikowane.