Podatek od darowizny od osoby obcej podlega szczegółowym regulacjom: dotyczy III grupy podatkowej, a więc osób niespokrewnionych. W 2025 roku kwota wolna od podatku dla tej grupy wynosi 5 733 zł. Jeśli suma darowizn od jednego darczyńcy przekroczy ten limit, należy rozliczyć i zapłacić należny podatek według odpowiednich stawek. Właściwa procedura obejmuje zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego na odpowiednim formularzu SD oraz terminową zapłatę podatku[1][2][8].
Definicja darowizny od obcej osoby i jej kwalifikacja
Osobą obcą na gruncie podatku od darowizny jest każdy darczyńca, który nie jest członkiem najbliższej rodziny. Takie nabycie majątku klasyfikuje się do III grupy podatkowej. Kwalifikacja grupy podatkowej determinuje limit zwolnienia oraz stawkę podatku, które są mniej korzystne niż dla osób blisko spokrewnionych[3][8].
Grupy podatkowe są trzy: I, II oraz III. Do III grupy zaliczani są wszyscy niespokrewnieni oraz najbardziej odlegle spokrewnieni darczyńcy. Przynależność do tej grupy oznacza najniższą dostępność zwolnienia od podatku oraz obowiązywanie najwyższych stawek podatkowych[3][8].
Kwota wolna i limity dla III grupy podatkowej w 2025 roku
Limit zwolnienia od podatku dla darowizn od osoby obcej w 2025 roku wynosi 5 733 zł. Oznacza to, że jeśli suma darowizn od jednego darczyńcy na rzecz jednej osoby w ciągu roku (oraz łącznie z pięcioletnim okresem odniesienia) nie przekroczy tego progu, nie powstaje obowiązek podatkowy i nie trzeba zgłaszać jej do urzędu skarbowego[2][8][6].
Limity te rosną co kilka lat na mocy decyzji Ministerstwa Finansów oraz dla ograniczenia nadużyć podatkowych. W 2025 roku limity te zostały znacząco podwyższone w stosunku do poprzednich lat, by dostosować je do zmian gospodarczych[5][1].
W przypadku przekroczenia limitu 5 733 zł, każda kolejna złotówka podlega obowiązkowi podatkowemu. Co istotne, do progu wliczane są także wartości darowizn otrzymanych w ostatnich pięciu latach od tego samego darczyńcy, co zapobiega dzieleniu darowizn dla uniknięcia podatku[5][6].
Stawki podatku od darowizny od osoby obcej w 2025 roku
Dla darowizn od osób z III grupy podatkowej obowiązują w 2025 roku trzy progi podatkowe i odpowiadające im stawki podatkowe[1][4]:
- do 11 833 zł nadwyżki (po przekroczeniu kwoty wolnej) — stawka 12%
- od 11 834 zł do 23 665 zł nadwyżki — 1 420 zł + 16% od nadwyżki powyżej 11 833 zł
- powyżej 23 665 zł nadwyżki — 3 313,20 zł + 20% od nadwyżki powyżej 23 665 zł
Stawki te są najwyższe wśród wszystkich grup podatkowych, co powoduje, że darowizna od obcej osoby często wymaga od obdarowanego poniesienia znacznych kosztów podatkowych[1][4].
Obowiązek zgłoszenia i rozliczenia podatku
Przekroczenie ustawowej kwoty wolnej nakłada na obdarowanego obowiązek zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego na formularzu SD. Zgłoszeniu podlega nie tylko jednorazowe przekroczenie limitu, lecz także suma darowizn uzyskanych od tego samego darczyńcy w pięcioletnim okresie[6][8].
Należy złożyć właściwy formularz, przedstawić dokumentację (umowy, dowody przekazania majątku) i uiścić podatek w wyznaczonym terminie. Nieprzestrzeganie tych obowiązków skutkuje powstaniem zaległości podatkowych oraz możliwością nałożenia kar[8][6].
Proces oraz procedura sumowania darowizn
Niezależnie od liczby przekazanych darowizn, sumuje się wartość wszystkich darowizn od tego samego darczyńcy w okresie pięciu lat. Dotyczy to zarówno środków pieniężnych, jak i przedmiotów czy praw majątkowych[5][6][1].
Takie rozwiązanie ma charakter antyabuzywny, gdyż zapobiega obchodzeniu systemu podatkowego poprzez dzielenie dużych darowizn na mniejsze, przekazywane w krótkich odstępach czasu. Organy podatkowe analizują całą historię darowizn od tego samego darczyńcy, co zwiększa kontrolę i skuteczność poboru podatku[5][6].
Znaczenie identyfikacji grupy podatkowej i prawidłowości rozliczenia
Kluczowym elementem jest poprawne określenie przynależności darczyńcy do III grupy podatkowej. Wpływa to bezpośrednio na wysokość kwoty wolnej i stosowanych stawek podatku. Błąd w tej klasyfikacji może prowadzić do nieprawidłowego rozliczenia, zaległości podatkowych i sankcji[3][8][1].
Poprawność rozliczenia dotyczy zarówno właściwego wypełnienia formularza, jak i prawidłowego obliczenia należnego podatku na podstawie przepisów oraz aktualnych limitów i stawek na dany rok podatkowy[8][1].
Aktualizacja przepisów i wnioski końcowe
Kwoty zwolnienia oraz progi podatkowe są okresowo aktualizowane, na podstawie obwieszczeń Ministerstwa Finansów i zmian legislacyjnych. Ich celem jest z jednej strony dostosowanie systemu do aktualnej sytuacji gospodarczej, a z drugiej — ograniczenie prób unikania podatków z tytułu darowizn od osób obcych[5][1].
Podsumowując, podatek od darowizny od osoby obcej wymaga każdorazowo szczegółowego sprawdzenia limitów, właściwej klasyfikacji stron, sumowania wartości darowizn oraz ścisłego przestrzegania procedur zgłoszeniowych i rozliczeniowych. Przekroczenie limitu 5 733 zł skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty podatku według najwyższych obowiązujących stawek w systemie polskiego prawa podatkowego[8][6][1].
Źródła:
- [1] https://www.podatnik.info/publikacje/podatek-od-darowizny-od-osoby-obcej-limity-2025,651620
- [2] https://tuz.pl/ekspert-radzi/podatek-od-spadkow-i-darowizn-co-warto-wiedziec/
- [3] https://www.e-pity.pl/podatek-od-darowizny-pit/
- [4] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-darowizna-terminy-ulgi-podatek
- [5] https://pap-mediaroom.pl/polityka-i-spoleczenstwo/prawopl-wiecej-darowizn-bez-podatku-w-2025-roku
- [6] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/podatki/7089291,pieniadze-od-obcej-osoby-uwazaj-na-limit-5733-zl-bo-brak-zgloszenia-darowizny-moze-miec-przykre-konsekwencje.html
- [8] https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/rozliczenie-podatku-sd-od-darowizny/
Korepetycje z życia to portal edukacyjny poświęcony praktycznej wiedzy, której nie znajdziesz w podręcznikach szkolnych. Publikujemy konkretne poradniki z zakresu prawa, kariery, finansów, psychologii i biznesu – wszystko po to, żeby dorosłe życie stało się mniej skomplikowane.