Zwolnienie od psychologa ile płatne i komu przysługuje? To jedno z kluczowych pytań w kontekście rosnącej liczby nieobecności z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym. Zasadnicze znaczenie dla uzyskania płatnego zwolnienia lekarskiego ma różnica między uprawnieniami psychologa a psychiatry. Wyjaśniamy, kto ma prawo do L4, ile wynosi świadczenie oraz jakie zasady obowiązują od 2025 roku.
Zwolnienie lekarskie od psychologa i psychiatry – kluczowe różnice
Psycholog od 2025 roku staje się łatwiej dostępny – na wizytę nie trzeba już skierowania. Mimo to psycholog nie posiada uprawnień do wystawiania formalnego zwolnienia lekarskiego, czyli L4. Jego rola obejmuje diagnozę stanu zdrowia psychicznego, prowadzenie terapii, a także ewentualne skierowanie pacjenta do lekarza uprawnionego do wystawienia zwolnienia.
Psychiatra oraz inni lekarze mają pełne prawo do wystawiania elektronicznego zwolnienia lekarskiego (e‑ZLA), które posiada moc dokumentu urzędowego. Takie zwolnienie jest równoważne z każdym innym L4 – zarówno pod względem skutków prawnych, jak i przysługujących świadczeń. Pracodawca nie ma możliwości odrzucenia L4 od psychiatry bez wszczęcia kontroli przez ZUS.
Komu przysługuje płatne zwolnienie lekarskie?
Płatne zwolnienie lekarskie przysługuje wyłącznie osobom pozostającym w systemie ubezpieczenia społecznego (ZUS) i wyłącznie po formalnym uznaniu przez lekarza niezdolności do pracy. Oznacza to, że L4 – również z powodu zaburzeń psychicznych – może wydać tylko lekarz, nigdy psycholog.
Każdy, kto posiada umowę o pracę, zlecenie czy działalność gospodarczą objętą ubezpieczeniem chorobowym i otrzyma zwolnienie lekarskie od lekarza, nabywa prawo do świadczenia chorobowego. Psycholog może rozpoznać problem i skierować do leczenia, jednak zwolnienia nie wygeneruje. Wzrost dostępności psychologów od września 2025 roku może prowadzić jedynie do zwiększenia liczby skierowań do lekarzy uprawnionych do wystawiania L4.
Jak długo trwa płatne zwolnienie lekarskie?
Standardowy maksymalny okres, przez który przysługuje zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy, wynosi 182 dni. W przypadku ciąży lub gruźlicy ten okres może zostać wydłużony nawet do 270 dni. Po wykorzystaniu tego limitu, jeśli wciąż istnieje potrzeba dalszego leczenia, można wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne wypłacane maksymalnie przez kolejne 12 miesięcy – decyzję w tej sprawie podejmuje lekarz orzecznik ZUS na podstawie dokumentacji medycznej.
Te limity dotyczą wszystkich zwolnień lekarskich – również tych wystawianych z powodów psychicznych. Nie ma przy tym znaczenia, czy zwolnienie wystawił psychiatra czy inny lekarz, o ile jest to uprawniony podmiot.
Ile płatne jest zwolnienie lekarskie od psychologa lub psychiatry?
Wypłata świadczenia za zwolnienie lekarskie opiera się o przepisy systemu ubezpieczeniowego. Pracodawca pokrywa zwykle 33 pierwsze dni niezdolności do pracy w danym roku (lub 14 dni w przypadku pracowników po 50 roku życia), a następnie świadczenie przejmuje ZUS. Podstawowa wysokość świadczenia chorobowego to 80% podstawy wynagrodzenia, choć w wyjątkowych sytuacjach (jak hospitalizacja w ciąży) może to być 100%.
W przypadku przedłużenia leczenia i uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego wysokość wypłaty uzależniona jest od tej samej podstawy i zasad obowiązujących przy zasiłku chorobowym.
Proces uzyskiwania zwolnienia i wypłaty świadczenia
Warunkiem otrzymania płatnego zwolnienia jest konsultacja z lekarzem (w tym również psychiatrą). Tylko na podstawie stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych lekarz może wystawić e‑ZLA. Zwolnienie przekazywane jest elektronicznie do pracodawcy oraz do ZUS bez udziału pracownika. Kod rozpoznania umieszczony w zwolnieniu dokumentuje jednostkę chorobową, najczęściej w systemie ICD.
Świadczenie wypłacane jest automatycznie, jednak pracodawca ma prawo zgłosić wątpliwości i poprosić ZUS o kontrolę zasadności zwolnienia. ZUS ma prawo codziennej kontroli, a także skierowania pacjenta na dodatkowe badania orzecznicze.
Nowe trendy i zmiany w 2025 roku
Znacząco rośnie liczba nieobecności spowodowanych zaburzeniami psychicznymi, takimi jak depresja, lęki czy wypalenie zawodowe. Wprowadzenie możliwości umawiania się do psychologa bez skierowania od 17 września 2025 roku ułatwi pacjentom dostęp do specjalistycznej pomocy. Z perspektywy formalnej psycholog nie nabywa jednak nowych uprawnień do wystawiania L4. Jego podstawowa rola to wsparcie, diagnoza i skierowania do lekarzy mogących wystawić zwolnienie.
Nowe regulacje zakładają również usprawnienia w zakresie kontroli zwolnień oraz możliwość dopuszczenia wykonywania pewnych czynności podczas trwania L4, jednak kluczowe pozostaje zachowanie pełnej bezstronności lekarskiej w zakresie określenia niezdolności do pracy.
Podsumowanie: zwolnienie od psychologa – ile płatne, komu przysługuje?
Zwolnienie lekarskie może być wystawione wyłącznie przez lekarza, w tym psychiatrę, nigdy przez psychologa. Przesłanka do jego otrzymania to medycznie stwierdzona niezdolność do pracy. Wynagrodzenie na zwolnieniu wynosi w większości przypadków 80% podstawy, a uprawnienia obejmują każdy przypadek L4, niezależnie od rodzaju choroby psychicznej. Psycholog nie wystawia formalnych L4, lecz od 2025 r. ułatwia kontakt pacjenta z lekarzem mogącym wypisać e‑ZLA.
Przy obecnych trendach i zmianach prawnych warto pamiętać, że rzeczywista wypłata świadczenia zawsze zależy od formalnego uzyskania zwolnienia lekarskiego od lekarza oraz spełnienia warunków ubezpieczeniowych.
Korepetycje z życia to portal edukacyjny poświęcony praktycznej wiedzy, której nie znajdziesz w podręcznikach szkolnych. Publikujemy konkretne poradniki z zakresu prawa, kariery, finansów, psychologii i biznesu – wszystko po to, żeby dorosłe życie stało się mniej skomplikowane.